رئیس هیئت مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) گفت: هفتمین جایزه مصطفی (ص) مردادماه ۱۴۰۶ برگزار و مدال رسول به دانشمندان جوان زیر ۴۰ سال اهدا می شود.

علی اکبر صالحی روز سه‌شنبه در نشست خبری اظهار داشت: جایزه مصطفی (ص) از سال ۱۳۹۴ تاکنون، شش دوره برگزار شده است و علاقه مند هستیم این جایزه در کشورهای اسلامی مثل ترکیه، مالزی، عربستان و اندونزی هم برگزار شود.

علم مرز نمی‌شناسد؛ از اینشتین تا خوارزمی

به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، صالحی با تأکید بر اینکه اندیشه و دانش را نمی‌توان به جغرافیای خاصی محدود کرد، به تجربه «آلبرت اینشتین» اشاره کرد و یادآور شد که نوبل وی نه برای نظریه نسبیت، بلکه بابت تبیین پدیده فوتوالکتریک اعطا شد؛ امری که نشان‌دهنده اهمیت کاربردی شدن علوم در طول زمان است.

وی همچنین با بازخوانی پیشینه تمدنی جهان اسلام و نام‌هایی چون ابن‌سینا، خوارزمی، خیام و فارابی، بر ضرورت بازگشت به دوران تولید دانش و تقویت اعتمادبه‌نفس علمی در میان مسلمانان تأکید کرد.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد مصطفی(ص) با بیان اینکه جایزه مصطفی صرفاً یک رقابت علمی دوسالانه نیست، این رویداد را آغازی برای همکاری‌های دائمی و هم‌افزایی میان دانشمندان دانست و تأکید کرد: ما به دنبال بازسازی یک تمدن علمی هستیم و برای دستیابی به این هدف، باید از «مصرف‌کننده دانش» به «تولیدکننده آن» تبدیل شویم.

صالحی با اشاره به فلسفه وجودی این جایزه، اظهار داشت: تقدیر از یک دانشمند، در واقع تشویق هزاران جوانی است که به دنبال الگو می‌گردند؛ اگر ما الگوسازی را به‌درستی انجام دهیم، می‌توانیم اعتمادبه‌نفس نسل جدید را تقویت کرده و ارائه طریق کنیم.

وی با تأکید بر اینکه پیوند علم با نیازهای بشریت یکی از اهداف بنیاد مصطفی است، افزود: جایزه مصطفی در انتخاب برگزیدگان، تنها به نفسِ کار علمی توجه نمی‌کند، بلکه اثرگذاری آن در جامعه و رفع نیازهای انسانی را ملاک قرار می‌دهد؛ چراکه ما به دنبال ترویج و تشویق «علم نافع» هستیم.

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد مصطفی(ص) با اشاره به ضرورت آینده‌پژوهی در مسیر توسعه علمی گفت: اگر در قرن بیست‌ویکم به دو پدیده سازنده یعنی «فناوری کوانتومی» و «هوش مصنوعی» توجه نکنیم و در این حوزه‌ها گام‌های بلندی برنداریم، در انتهای قرن به ناچار به بردگان فناوری مدرن تبدیل خواهیم شد که دیگران بر آن مسلط هستند.

صالحی در بخش دیگری از سخنان خود با ارائه گزارشی از عملکرد این بنیاد تصریح کرد: جایزه مصطفی از سال ۱۳۹۴ آغاز به کار کرد و تا سال ۱۴۰۴، شش دوره از آن برگزار شده که طی آن ۲۲ دانشمند برجسته از کشورهای پاکستان، ایران، ترکیه، بنگلادش، مالزی، سنگاپور، انگلستان، هند و اردن موفق به دریافت این جایزه شده‌اند.

وی با اعلام زمان برگزاری رویداد آتی گفت: هفتمین جایزه مصطفی(ص) در مردادماه ۱۴۰۶ برگزار خواهد شد و در آن، برنامه‌های جانبی متنوعی از جمله نمایشگاه‌ها و رویدادهای علمی با هدف زیرساخت‌سازی برای آینده کشور اجرا می‌شود.

وی همچنین به تفاوت جایزه مصطفی و «مدال رسول» اشاره کرد و افزود: جایزه مصطفی به دانشمندان برجسته در سطح جهانی اعطا می‌شود، اما مدال رسول با مبلغ ۱۰ هزار دلار به دانشمندان جوان جهان اسلام (زیر ۴۰ سال) اختصاص دارد که منابع مالی آن از محل موقوفات خود برگزیدگان دوره‌های پیشین تأمین شده است.

صالحی با تأکید بر فرامرزی بودن دانش خاطرنشان کرد: اندیشه مرز نمی‌شناسد؛ همان‌طور که نظریات علمی متعلق به جغرافیای خاصی نیستند، در علم نیز نباید درها را به روی خود ببندیم. امروز تمدن علمی ضمن بهره‌گیری از دستاوردهای گذشته، نیازمند نگاه به آینده است تا بتوانیم بار دیگر جایگاه رفیع خود را در تولید علم در جهان بازپس گیریم.

بنیاد مصطفی(ص) بدون بودجه دولتی و بر پایه «موقوفات مالی» اداره می‌شود

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد مصطفی(ص) با تأکید بر استقلال مالی این بنیاد از بودجه‌های عمومی، اعلام کرد که تمامی هزینه‌های جایزه و فعالیت‌های علمی آن از محل موقوفات مالی و کمک‌های خیرین تأمین می‌شود.

وی همچنین از بازتاب گسترده این رویداد در نشریات معتبر جهانی همچون «ساینس» و «نیچر» خبر داد.

صالحی در ادامه ضمن تبیین نقش جایزه مصطفی(ص) در بازسازی تمدن علمی جهان اسلام، اظهار داشت: هدف ما صرفاً برگزاری یک رقابت دوسالانه نیست، بلکه به دنبال ایجاد یک شبکه هم‌افزایی دائمی میان دانشمندان هستیم. تقدیر از یک دانشمند برجسته، در واقع الگوسازی برای هزاران جوانی است که مسیر تولید علم نافع را برگزیده‌اند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره بودجه و منابع مالی بنیاد تصریح کرد: مبنای بنیاد مصطفی(ص) از ابتدا بر عدم استفاده از بودجه دولتی استوار بوده است. ما از ظرفیت «موقوفات مالی» بهره می‌بریم که شامل کمک‌های بانک‌ها، شرکت‌ها و افراد خیر است. همچنین در تلاش هستیم تا از ظرفیت‌های قانونی مربوط به بخشودگی مالیاتی صنایع بزرگ در قبال کمک به امور علمی و خیریه استفاده کنیم.

وی با اشاره به حمایت‌های بین‌المللی افزود: کشورهای مختلف جهان اسلام تاکنون در قالب‌های غیرمستقیم همچون تأمین هزینه‌های ویزا، اقامت دانشمندان و اختصاص بورس‌های تحصیلی و کمک‌هزینه برای دانشجویان جوان با بنیاد همکاری داشته‌اند. با این حال، علی‌رغم رایزنی‌های اولیه با بانک توسعه اسلامی، به دلیل مسائل سیاسی و محدودیت‌های موجود، هنوز همکاری‌های مستقیم مالی با این نهاد محقق نشده است

بازتاب جهانی؛ جایزه مصطفی(ص) در تراز «نوبل اسلامی»

رئیس هیئت‌مدیره بنیاد مصطفی(ص) در خصوص بازتاب بین‌المللی این جایزه خاطرنشان کرد: اگرچه جریان‌های رسانه‌ای دنیا به دلایل سیاسی تمایلی به بازتاب دستاوردهای ایجابی ایران ندارند، اما در مجامع نخبگانی، جایزه مصطفی(ص) جایگاه رفیعی یافته است. مجله معتبر علمی «ساینس» (Science) در مقاله‌ای مفصل از این جایزه با عنوان «نوبل اسلامی» یاد کرده و نشریه «نیچر» (Nature) نیز به تحلیل ابعاد آن پرداخته است.

ضرورت پیشتازی در فناوری‌های قرن ۲۱

صالحی با هشدار نسبت به عقب‌ماندگی در حوزه‌های نوین علمی گفت: اگر در دو حوزه کلیدی «هوش مصنوعی» و «فناوری کوانتومی» گام‌های بلندی برنداریم، در پایان قرن بیست‌ویکم به بردگان فناوری قدرت‌های مسلط تبدیل خواهیم شد. بنیاد مصطفی(ص) با تمرکز بر سه حوزه اصلی «فناوری پزشکی»، «علوم پایه و مهندسی» و «علوم رایانه»، بسترسازی برای آینده علمی کشور را در اولویت قرار داده است.