زهرا کوثرغلامی
«چرا بازار سرمایه با بازگشایی، برخلاف پیش‌بینی‌ها یکپارچه سبز شد و نقدینگی از بازارهای موازی همچون طلا، ارز و صندوق‌های درآمد ثابت به این بازار هجوم آورد؟ قلم اقتصاد برای پاسخ به این پرسش کلیدی، نظر کارشناسان را جویا شده است.
به اعتقاد تحلیلگران، هسته اصلی این تحول، «ارزندگی قیمت‌ها» است؛ پس از دوره‌ای رکود، بسیاری از سهام در سطوحی قرار گرفتند که نسبت به سایر دارایی‌ها جذابیت خرید بالایی داشتند. از سوی دیگر، اشباع بازارهای موازی و کاهش انتظارات تورمی در بخش طلا و ارز، موجب شد سرمایه‌گذاران با هدف کسب بازدهی پایدارتر، نقدینگی خود را به سمت سهام سوق دهند.
خروج سنگین پول از صندوق‌های درآمد ثابت و همزمان ورود نقدینگی حقیقی به بازار، نشان‌دهنده تغییر جهت معنادار رفتار معامله‌گران است. تقویت شاخص هم‌وزن و اقبال به نمادهای مختلف، گواهی بر بازگشت اعتماد و بهبود عمق بازار است. در نهایت، ترکیب جذابیت بنیادی سهام و هدایت نقدینگی، بورس را به مقصد اصلی سرمایه‌ها تبدیل کرده است.»
بورس روی ریل حمایت
فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه، در گفت‌وگو با قلم اقتصاد درباره ثبات نسبی بازار در هفته بازگشایی اظهار داشت: این آرامش نسبی تا حد زیادی مرهون تدابیر حمایتی سازمان بورس، بانک مرکزی و نظام بانکی بود. در این بازه زمانی، بانک‌ها با دو راهبرد محوری از بازار سرمایه پشتیبانی کردند؛ نخست، تزریق نقدینگی سنگین از طریق خرید واحدهای صندوق تثبیت بازار که منجر به جمع‌آوری سریع صف‌های فروش در آغاز به کار مجدد بازار شد. علاوه بر این، تخصیص اعتبار ۲۰۰ میلیون تومانی به سهامداران حقیقی جهت خرید سهام، نقشی کلیدی در تقویت تقاضا و بهبود نقدشوندگی ایفا کرد.
آقابزرگی معتقد است این مداخلات هدفمند مانع از آن شد که هیجانات ناشی از توقف طولانی‌مدت معاملات بر روند کلی شاخص غلبه کند. بنابراین، هماهنگی میان ارکان اقتصادی و تزریق به موقع اعتبار، توانست ترمز رفتارهای توده‌وار را بکشد. در نهایت، مجموعه این سیاست‌های حمایتی در هفته بازگشایی، بستر لازم برای تغییر آرایش نقدینگی و بازگشت اعتماد معامله‌گران به تالار شیشه‌ای را فراهم آورد.

نقش اقتصاد دولتی

این کارشناس بازار سرمایه، درباره روند احتمالی بورس در هفته پیش‌رو اظهار کرد: اغلب کارشناسان بازار، حتی آن دسته که نگاه خوش‌بینانه‌تری به معاملات داشتند، انتظار نداشتند بازار در شرایط بازگشایی با چنین وضعیتی همراه شود؛ به‌گونه‌ای که حدود ۶۵ درصد نمادها در محدوده مثبت بسته شوند و نه‌تنها خروج پول سنگینی رخ ندهد، بلکه ورود نزدیک به ۲ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی نیز به ثبت برسد.
وی افزود: واقعیت آن است که ساختار اقتصاد ایران همچنان دولتی است و در چنین ساختاری، حمایت از بازار سهام از اهمیت بیشتری برخوردار می‌شود، زیرا بخش قابل توجهی از سهام شرکت‌ها به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم در اختیار دولت و نهادهای وابسته قرار دارد. بنابراین، طبیعی است که در مقاطع حساس، اراده بیشتری برای پشتیبانی از بازار سرمایه شکل بگیرد و از افت شدید شاخص‌ها جلوگیری شود.
اثرگذاری حقوقی‌ها
آقابزرگی با اشاره به نقش بازیگران حقوقی تصریح کرد: دسته دیگری از بازیگران اثرگذار، حقوقی‌ها و شرکت‌های فعال در بازار هستند که رفتار آنها می‌تواند جهت معاملات را تغییر دهد. هنگامی که نگاه این بازیگران به بازار مثبت باشد، تحرک آنها نیز در سمت حمایت و تقویت تقاضا دیده می‌شود. علاوه بر این، در مقطع بازگشایی، حمایت‌هایی که از این مجموعه‌ها صورت گرفت، کمک کرد تا بازار از فشار فروش سنگین فاصله بگیرد و در وضعیت متعادل‌تری قرار گیرد.
احتمال نوسان
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: با وجود این، نمی‌توان احتمال افزایش نوسان در روزهای آینده را نادیده گرفت؛ چراکه در صورت تمایل حقوقی‌ها به فروش و همزمان باز شدن کامل ظرفیت عرضه در بازار، امکان اصلاح و افت نسبی دور از انتظار نخواهد بود.
به گفته وی، اگر از شدت این حمایت‌ها کاسته شود، نگرانی‌ها درباره افزایش فشار فروش نیز بیشتر خواهد شد.وی در پایان تأکید کرد: آنچه در هفته پیش‌رو اهمیت دارد، تداوم یا کاهش سطح حمایت‌هاست. در نهایت، اگر اراده حمایتی در سطح سیاست‌گذار و نهادهای اثرگذار ادامه پیدا کند، بازار می‌تواند حتی در فضای پرتنش نیز از ریزش سنگین فاصله بگیرد و مسیر متعادل‌تری را دنبال کند.