محمدعلی فارسی، مستندساز، با مرور تجربه سال‌ها فعالیت در سینمای مستند، از تفاوت حال‌وهوای جشنواره‌ها در دهه‌های ۸۰ و ۹۰، نقش جشنواره‌ها در مسیر فیلمسازان و تجربه خود از داوری آثار مستند گفت.
برای مستندسازانی که سال‌ها در جشنواره‌های سینمای مستند حضور داشته‌اند، بخشی از خاطرات این رویدادها با فیلم‌هایی که ساخته‌اند و جوایزی که دریافت کرده‌اند گره خورده است. اما عده‌ای از مستندسازان هستند که جشنواره «سینماحقیقت» اگرچه بخشی از تجربه مسیر حرفه‌ای فلیمسازی‌شان شد اما، این مستندسازان با آثار، گفت‌وگوها و حتی در مقام داوری، تجربه‌های خود را به جشنواره تزریق کردند. محمدعلی فارسی نیز با اشاره به این موضوع، جذابیت و خاطره‌انگیز بودن برخی دوره‌ها را برای فیلمسازان به حضور آثار خودشان در جشنواره مرتبط می‌داند.

در هشتمین جشنواره «سینماحقیقت»، نشان فیروزه سینماحقیقت، تندیس جشنواره، دیپلم افتخار و جایزه بزرگ جشنواره، به ‌صورت مشترک به محمدعلی فارسی و فتح‌الله امیری، تهیه‌کنندگان فیلم‌های «ابرها در راهند» و «حیات در رگ‌های سرد»، اهدا شد.

محمدعلی فارسی کارگردان «حقیقت گمشده» با مرور خاطرات خود از دهه‌های ابتدایی جشنواره‌های سینمای مستند در گفت و گو با ایرنا افزود: به طور معمول به صورت ناخودآگاه دوره‌هایی که افراد خودشان فیلم داشته‌اند و جایزه گرفته‌اند، برای آنان جذاب‌تر و خاطره‌انگیزتر است، برای من هم همین‌گونه است، ولی فارغ از نگاه و احساس شخصی، به طور کلی، دهه‌های هشتاد و نود، به نظرم جشنواره شور و حال و جذابیت بیشتری داشت. از لحاظ بودجه و توجه به مستند، مستندسازان شرایط بهتری داشتند. یکی دیگر از جذابیت‌های آن سال‌ها، همدلی و همراهی بیشتر میان اهالی هنر و مدیران فرهنگی بود که فضای جشنواره‌ها را صمیمی‌تر و همراه‌تر می‌کرد.

نسلی که پیش از جشنواره‌ها فیلم می‌ساخت

فارسی در پاسخ به این پرسش که جشنواره‌هایی مانند «سینماحقیقت» تا چه اندازه در شکل‌گیری و رشد نسل‌های مختلف مستندسازان نقش داشته‌اند، معتقد است تجربه فیلمسازان نسل او با فیلمسازانی که همزمان با تولد این جشنواره‌ها وارد عرصه شدند، متفاوت است.

او گفت: فیلمسازانی هستند که تولد و رشد آنها در عرصه فیلمسازی، همزمان و عجین با تولد جشنواره‌هایی مثل حقیقت و فیلم کوتاه بوده است. اما، ما نسلی هستیم که پیش از ظهور انبوهی از این جشنواره‌ها به صورت حرفه‌ای مشغول کار بودیم و حتی بعد از تشکیل برخی از این جشنواره‌ها، تقریبا نسبتی با آنها نداشتیم. همه دانسته‌های ما، بیش از اینکه متاثر از جشنواره‌ها باشد، تجربیات شخصی بوده و آموخته‌ها از اساتیدمان.

این نگاه، جایگاه جشنواره را در تجربه حرفه‌ای نسل‌های مختلف مستندسازان متفاوت می‌کند؛ جشنواره برای نسلی که پیش از شکل‌گیری این رویدادها فعالیت خود را آغاز کرده، بیشتر فضایی برای نمایش، مواجهه با آثار دیگران و سنجش مسیر حرفه‌ای است، در حالی که برای نسل‌های جدیدتر می‌تواند بخشی از فرآیند ورود، رشد و دیده شدن استعداد آنها در سینمای مستند باشد./ایرنا