کاهش ۵۴ درصدی تعداد قطع و وصل برق و اعلام نصف‌شدن اوج ناترازی برق، در نگاه نخست خبر مثبتی برای شبکه برق کشور است اما پشت این اعداد چند سؤال مهم همچنان پنهان مانده که پاسخ به این سوالات می تواند گره‌هایی را در مدیریت برق کشور بازتر کند.

کاهش خاموشی یا کاهش ناترازی؛ برق ایران واقعاً چه تغییری کرده؟

براساس اعلام توانیر تعداد قطع و وصل کلیدها از حدود ۸۵۰ هزار مورد به حدود ۳۵۸ تا ۳۸۹ هزار مورد رسیده و ناترازی اوج بار نیز از حدود ۲۰ هزار به ۱۰ هزار مگاوات کاهش یافته؛ هم‌زمان محدودیت صنایع ۵۰ درصد کاهش یافته، مصرف برق تابستان حدود ۳ درصد پایین آمده و تعداد کنتورهای هوشمند به ۷.۵ میلیون دستگاه رسیده با این حال، تأمین سوخت نیروگاه‌ها همچنان یکی از نگرانی‌های زمستان است و ذخیره ۳.۲ میلیارد لیتری گازوئیل نیز برای جبران محدودیت گاز پیش‌بینی شده است.

توانیر با پایان دوره اوج مصرف تابستان، یک عدد قابل توجه روی میز گذاشت: کاهش ۵۴ درصدی تعداد قطع و وصل کلید برق نسبت به سال گذشته. بر اساس اعلام مدیرعامل توانیر، تعداد این رخداد‌ها از حدود ۸۵۰ هزار مورد در سال گذشته به حدود ۳۵۸ هزار مورد در سال جاری رسیده است. در برخی گزارش‌ها رقم نهایی حدود ۳۸۹ هزار مورد اعلام شده، اما در هر دو روایت، اصل کاهش حدود ۵۴ درصدی ثابت است.
عدد‌های اعلامی توانیر نیازمند کالبدشکافی!

توانیر همچنین از کاهش ۴۳ درصدی محدودیت‌های ناشی از افت فرکانس، بهبود ۱۸ درصدی وضعیت ولتاژ و کاهش ۱۳ درصدی حوادث ناشی از تجهیزات نیز خبر داده پس نمی‌توان اصل بهبود برخی شاخص‌های شبکه را نادیده گرفت. مسئله جای دیگری است؛ کاهش قطع و وصل برق الزاماً به معنای حل ناترازی برق نیست.

ناترازی یعنی فاصله میان عرضه و تقاضای برق در شرایط اوج بار؛ خاموشی و محدودیت یکی از ابزار‌های مدیریت همین فاصله است؛ بنابراین ممکن است شبکه با مدیریت بار، جابه‌جایی مصرف، کاهش تقاضا یا محدود کردن برخی مشترکان، پایدارتر بماند بدون آن‌که به همان اندازه ظرفیت تولید پایدار جدید وارد مدار شده باشد. دقیقاً همین‌جاست که عدد‌های امسال نیازمند کالبدشکافی هستند.
کاهش خاموشی یا کاهش ناترازی؛ برق ایران واقعاً چه تغییری کرده؟