۳۱ شهریور ۱۳۵۹، عراق حمله‌ای را که از هفته‌ها قبل نشانه‌هایش در مرز دیده می‌شد، به یک جنگ تمام‌عیار تبدیل کرد؛ جنگنده‌های عراقی به پایگاه‌ها و فرودگاه‌های

ساعت ۱۱ صبح ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، صدام حسین در منطقه بعقوبه یک گلوله تانک به سوی مرز ایران شلیک کرد؛ چند ساعت بعد، آسمان و زمین ایران شاهد یکی از گسترده‌ترین حملات نظامی تاریخ معاصر کشور بود.

آکادمی شنا
حدود ساعت ۱۳:۳۰، جنگنده‌های عراقی به پرواز درآمدند. هدف، فقط مناطق مرزی نبود. فرودگاه مهرآباد و پایگاه یکم شکاری تهران، پایگاه‌های هوایی شیراز، تبریز و همدان و فرودگاه‌های اصفهان، بوشهر، اهواز، کرمانشاه، سنندج و ارومیه در فهرست اهداف حمله قرار داشتند.

به گزارش خبرنگار فرهنگی تابناک، در کنار مراکز نظامی، برخی تأسیسات صنعتی و حیاتی کشور نیز بمباران شدند؛ از کارخانه سیمان اصفهان و کارخانه قند شهرکرد تا تأسیسات نفتی دهلران و مناطق آبادان، خرمشهر و دزفول.

عراق می‌خواست نیروی هوایی ایران را زمین‌گیر کند

هدف از این حمله گسترده هوایی، ضربه زدن به توان نظامی ایران و از کار انداختن پایگاه‌های هوایی بود. اما حمله آن‌طور که بغداد انتظار داشت پیش نرفت. پدافند ایران در چند نقطه وارد عمل شد و تعدادی از هواپیماهای عراقی سقوط کردند. گزارش‌های نظامی از سقوط هواپیماهای عراقی در اطراف همدان، مریوان، ایلام، کرمانشاه و منطقه آبادان خبر می‌دهند.

با وجود خسارت‌هایی که به برخی تأسیسات وارد شد، بخش مهمی از توان هوایی ایران باقی ماند. اما این تنها آغاز ماجرا بود.

حمله از زمین؛ ۱۲ لشکر وارد خاک ایران شدند

همزمان با بمباران‌های هوایی، ارتش عراق حمله زمینی را نیز آغاز کرد. ۱۲ لشکر پیاده و زرهی و ۳۰ تیپ مستقل عراقی در جبهه‌ای بیش از هزار و ۲۰۰ کیلومتر از مرزهای ایران وارد عملیات شدند؛ محورهایی در خوزستان، ایلام و کرمانشاه خیلی زود به میدان اصلی نبرد تبدیل شدند.

در جنوب، طلائیه، کوشک و شلمچه شاهد درگیری‌های شدید بودند. در خرمشهر نیز پس از حملات هوایی، توپخانه و خمپاره‌های عراق شهر را زیر آتش گرفتند.

مردم خرمشهر هنوز نمی‌دانستند قرار است این شهر به یکی از مهم‌ترین نمادهای مقاومت در جنگ تبدیل شود.

خرمشهر؛ باران آتش از زمین و هوا

پس از بمباران‌های هوایی، نیروهای زمینی عراق از محور شلمچه پیشروی کردند. پاسگاه‌های مرزی، جاده خرمشهر ـ اهواز و مواضع نیروهای ایرانی هدف آتش توپخانه و تانک قرار گرفت.

در آن روز، یگان‌هایی از لشکر ۹۲ زرهی، نیروهای سپاه و مردم، پایگاه دریایی خرمشهر و ژاندارمری در خطی حدود ۱۰۰ کیلومتری از شلمچه تا دهانه اروندرود درگیر دفاع از منطقه بودند.عراق همزمان به شناورهای غیرنظامی در اروندرود نیز حمله کرد و تلاش کرد رفت‌وآمد در این آبراه را تحت کنترل خود قرار دهد.

نشانه‌های جنگ از چند روز قبل دیده می‌شد

اما برای برخی نیروهای حاضر در مناطق مرزی، آغاز جنگ در ۳۱ شهریور چندان ناگهانی نبود. در روزهای قبل، گزارش‌هایی از افزایش تحرک هواپیماهای عراقی و آتش توپخانه در مرز به دست نیروهای ایرانی رسیده بود.

در یکی از این گزارش‌ها، از پرواز مکرر میگ‌های عراقی در آسمان دزفول سخن گفته شده بود. حتی موضوع به آیت‌الله خامنه‌ای، نماینده امام در شورای عالی دفاع، منتقل شد و پیگیری‌هایی برای تغییر فرمانده پایگاه انجام گرفت. چند روز بعد، هشدارهای دیگری هم رسید.