قدیمی‌ترین سند شناخته‌شده دریانوردی جهان، بر اساس یافته‌های باستان‌شناسی چغامیش خوزستان، به حدود هشت هزار سال پیش بازمی‌گردد؛ سندی که از وجود کشتیرانی در پهنه آبی جنوب ایران حکایت دارد. با این حال، پژوهشگران میراث دریانوردی معتقدند یکی از مهم‌ترین پرونده‌های میراث ناملموس ایران در یونسکو، امروز در معرض تهدیدهایی قرار گرفته که از نابودی دانش سنتی ساخت شناورهای چوبی تا خروج لنج‌های ایرانی از کشور را در بر می‌گیرد.

آیدین رزم‌پیشه، مستندساز و پژوهشگر میراث دریانوردی و لنج‌سازی ایران در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا اعلام کرد: سه سال است که روی پرونده «دانش سنتی لنج‌سازی و دریانوردی در خلیج فارس» کار می‌کنیم؛ پرونده‌ای که در یونسکو در زمره میراث «در معرض خطر» ثبت شده و برای بررسی وضعیت و راهکارهای پاسداری آن مطالعات گسترده انجام شده است.

او تاکید کرد: این پرونده صرفا به ساخت لنج‌های چوبی محدود نیست و در واقع «هویت پهنه خلیج فارس» را نمایندگی می‌کند.

رزم پیشه افزود: وقتی از خلیج فارس صحبت می‌کنیم، در واقع از یک نظام تمدنی دریایی سخن می‌گوییم. ورود پرتغالی‌ها و انگلیسی‌ها به این پهنه آبی باعث شد آن‌ها با مردمانی مواجه شوند که بر آب زندگی می‌کردند و به زبان فارسی سخن می‌گفتند. هویت فرهنگی و ملی خلیج فارس با اصالت دریانوردی ایرانی گره خورده است.