نویسنده : مرتضی ایراندوست (کارشناس ارشد مدیریت صتعتی) – مهندس امیر قدسی

مدیریت کوانتومی (Quantum Management) رویکردی جدید و نوآورانه به مدیریت است که مبتنی بر اصول فیزیک کوانتومی است. برخلاف مدل‌های مدیریت سنتی که بر فیزیک کلاسیک و تفکر خطی متکی هستند، مدیریت کوانتومی به هم پیوستگی و وابستگی متقابل همه چیز را تشخیص می‌دهد و پیچیدگی و غیرقابل پیش‌بینی بودن محیط کسب‌وکار مدرن را می‌پذیرد. هدف مدیریت کوانتومی، بالا بردن توان و اثر بخشی مدیران و کارکنان است که سعی دارد مفاهیم و اصول تئوری کوانتوم را به مانند رهنمودی جهت توصیف و تبیین پدیدههای سازمانی و حل مسائل مدیریتی مورد استفاده قرار دهد. راهبردهایی که بدین منظور در مدیریت کوانتومی استفاده می شود شامل تشکیل گروه‌های خود گردان، ارایه بازخورد وسیع به مدیران و کارکنان که باعث پیشگیری از اشتباهات هزینه زا برای سازمان می‌شود و افزایش میزان یادگیری در سازمان است.
پایه و اساس مدیریت کوانتومی این ایده است که همه چیز در جهان به هم متصل است و رفتار یک سیستم می‌تواند بر رفتار سیستم دیگر تأثیر بگذارد. این به عنوان اصل عدم مکان شناخته می‌شود و اساس مفهوم درهم‌تنیدگی در فیزیک کوانتومی است. در مدیریت، این اصل به این معنی است که تمام جنبه‌های یک کسب و کار به هم متصل هستند و تغییر در یک حوزه می‌تواند اثرات موجی در کل سازمان داشته باشد.
دومین مفهوم کلیدی مدیریت کوانتومی، ایده عدم قطعیت است. در فیزیک کلاسیک، چیزها قابل پیش‌بینی هستند و می‌توان آنها را از نظر علت و معلول درک کرد. با این حال، در فیزیک کوانتومی، چیزها نامشخص هستند و فقط می‌توان آنها را از نظر احتمال درک کرد. همین ایده در مورد مدیریت نیز صدق می‌کند، جایی که ماهیت غیرقابل پیش‌بینی محیط کسب و کار به این معنی است که همیشه عدم قطعیت‌ها و خطراتی وجود دارد که باید مدیریت شوند.
سومین مفهوم کلیدی مدیریت کوانتومی، ایده برهم‌نهی است. در فیزیک کوانتومی، ذرات می‌توانند همزمان در چندین حالت وجود داشته باشند و تنها زمانی که مشاهده می‌شوند، به یک حالت واحد «فرو می‌ریزند». در مدیریت، این مفهوم را می‌توان در تصمیم‌گیری به کار برد، جایی که می‌توان چندین گزینه را همزمان در نظر گرفت و تنها از طریق فرآیند تصمیم‌گیری است که یک گزینه انتخاب می‌شود.
مدیریت کوانتومی همچنین اهمیت تفکر جامع و تفکر سیستمی را تشخیص می‌دهد. در مدل‌های مدیریت سنتی، تصمیمات اغلب به صورت جداگانه گرفته می‌شوند و هر بخش یا عملکرد مستقل از یکدیگر کار می‌کند. در مدیریت کوانتومی، یک رویکرد جامع اتخاذ می‌شود که در آن همه جنبه‌های کسب‌وکار در نظر گرفته شده و در فرآیند تصمیم‌گیری ادغام می‌شوند. این امر تضمین می‌کند همه حوزه‌های کسب‌وکار همسو هستند و در جهت اهداف یکسانی کار می‌کنند.
یکی دیگر از جنبه‌های کلیدی مدیریت کوانتومی، ایده همکاری و کار تیمی است. در فیزیک کوانتومی، ذرات می‌توانند به شیوه‌هایی با هم عمل کنند که نمی‌توان آنها را با ویژگی‌های فردی‌شان توضیح داد. در مدیریت، این بدان معناست که تیم‌ها می‌توانند با هم به دستاوردهای بیشتری نسبت به تک تک آنها برسند و همکاری و کار تیمی برای موفقیت حیاتی هستند.
آخرین مفهوم کلیدی مدیریت کوانتومی، ایده ظهور است. در فیزیک کوانتومی، ویژگی‌های ظهور از تعامل ذرات ناشی می‌شوند و این ویژگی‌ها را نمی‌توان از رفتار ذرات منفرد پیش‌بینی کرد. در مدیریت، این بدان معناست که رفتار گروهی از افراد می‌تواند به شیوه‌هایی پدیدار شود که نمی‌توان آنها را از رفتار تک تک کارمندان پیش‌بینی کرد.
مهارتهای مدیریت کوانتومی را میتوان در هفت مهارت کلیدی خلاصه کرد.این مهارتها مدیران را قادر میسازد تا سازمانها را به سمت سازمانهای کوانتومی سوق دهند؛ یعنی سازمانهایی که توانایی یادگیری مداوم و بهبود مستمر را دارند. این مهارتها عبارتند :
– دیدن کوانتومی : برای دیدن هدفمند
– تفکر کوانتومی : توانایی فکر کردن به شیوه متناقض
– احساس کوانتومی : توانایی احساس زنده و حیاتبخش
– شناخت کوانتومی : توانایی دانستن به شیوه خلاقانه
– عمل کوانتومی : توانایی عمل به شیوه مسئولانه
– اعتماد کوانتومی : توانایی اعتماد به فرایند زندگی
– وجود کوانتومی : توانایی برای برقراری ارتباط مستمر
مدیریت کوانتومی چندین مزیت کلیدی نسبت به مدل‌های مدیریت سنتی دارد. اولاً، به هم پیوستگی و وابستگی متقابل همه چیز را تشخیص می‌دهد که منجر به رویکردی جامع‌تر و یکپارچه‌تر به تصمیم‌گیری می‌شود. ثانیاً، عدم قطعیت و غیرقابل پیش‌بینی بودن محیط کسب‌وکار را تصدیق می‌کند و این منجر به رویکردی انعطاف‌پذیرتر و سازگارتر به مدیریت می‌شود. در نهایت، بر اهمیت همکاری و کار تیمی تأکید می‌کند که منجر به تصمیم‌گیری مؤثرتر و کارآمدتر می‌شود.
سخن پایانی
مدیریت کوانتومی رویکردی جدید و نوآورانه به مدیریت است که مبتنی بر اصول فیزیک کوانتومی است. این رویکرد، ارتباط و وابستگی متقابل همه چیز را به رسمیت می‌شناسد، عدم قطعیت و غیرقابل پیش‌بینی بودن محیط کسب و کار مدرن را می‌پذیرد و بر اهمیت همکاری و کار تیمی تأکید می‌کند. با اتخاذ رویکرد کوانتومی به مدیریت، سازمان‌ها می‌توانند یک مدل مدیریتی مؤثرتر و کارآمدتر ایجاد کنند که برای عبور از چالش‌ها و عدم قطعیت‌های محیط کسب و کار مدرن، مجهزتر باشد.
منابع
علی‌صوفی؛ سمیرا؛ سلیمی؛ سمانه (۱۴۰۲) تأثیر مهارتهای مدیریت کوانتومی بر آمادگی به تغییر کارکنان دانشگاه با نقش میانجی چابکی سازمانی؛ فصلنامه مدیریت و چشم انداز اموزش؛ دوره پنجم؛ شماره ۲؛ صفحات ۱۴۳- ۱۲۵
ایت؛ مسرت؛ مولایی؛ الهه (۱۴۰۴) نقش مدیریت کوانتومی و زبان انگیزشی در ارتقا تعاملات کاری و عملکرد کارکنان کتابخانه‌های عمومی؛ فصلنامه کتابداری و اطلاع رسانی؛ دوره ۲۸ شماره ۱؛ صفحات ۱۶۱-۱۳۳
Introduction to Quantum Management, https://www.mbaknol.com