دومین بخش از گزارش چهار دهه بیانات رهبر شهید، مهم‌ترین مؤلفه‌های تحقق تولید از جمله توسعه فناوری، حمایت از صنایع کوچک، تقویت صادرات، ارتقای بهره‌وری و اتکا به توان داخلی را واکاوی می‌کند.

روز گذشته بخش نخست گزارش «مروری بر بیانات و دیدگاه‌های رهبر شهید درباره صنعت و تولید» را منتشر کرد؛ در بخش دوم این گزارش، مهم‌ترین محورهای دیگر این دیدگاه‌ها و توصیه‌ها به فعالان و سیاست‌گذاران حوزه تولید بررسی می‌شود.

بر همین اساس، یکی از مهم‌ترین تحولاتی که در سال‌های اخیر در ادبیات اقتصادی آیت‌الله خامنه‌ای پررنگ‌تر شد، تأکید بر نقش فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان در توسعه تولید بود.
نام‌گذاری سال ۱۴۰۱ با عنوان «تولید؛ دانش‌بنیان، اشتغال‌آفرین» نشان‌دهنده این تغییر رویکرد بود؛ تغییری که از افزایش صرف ظرفیت تولید، به سمت ارتقای کیفیت، بهره‌وری و فناوری حرکت می‌کرد.

در این چارچوب، ایشان بارها تأکید کرده‌ بودند که آینده صنعت ایران وابسته به نوآوری، تحقیق و توسعه، تجاری‌سازی دستاوردهای علمی و حضور شرکت‌های فناور است. به اعتقاد ایشان، دانشگاه‌ها باید به جای تولید صرف مقاله، به حل مسائل واقعی صنعت بپردازند و ارتباط میان مراکز علمی و واحدهای تولیدی تقویت شود.

به عنوان نمونه رهبر شهید در دیدار اعضای هیئت دولت در سال ۱۳۹۵، بر ضرورت توجه جدی به اقتصاد دانش‌بنیان تأکید کرده و گفته بودند: «ما باید مسئله اقتصاد دانش‌بنیان را جدی بگیریم؛ این شرکت‌های دانش‌بنیان را واقعاً جدی بگیریم.»

این نگاه، به ویژه پس از رشد شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه‌هایی مانند تجهیزات پزشکی، نانوفناوری، زیست‌فناوری، صنایع دفاعی، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی، بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفت.

صنایع کوچک و متوسط؛ حلقه مغفول توسعه

اگرچه در افکار عمومی معمولاً صنایع بزرگ همچون فولاد، خودروسازی یا پتروشیمی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند، اما در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای بارها بر اهمیت صنایع کوچک و متوسط نیز تأکید شده بود.

به باور ایشان، بخش عمده اشتغال کشور در همین واحدها شکل می‌گیرد و حمایت از آنها می‌تواند آثار گسترده‌ای بر کاهش بیکاری، افزایش تولید و توسعه متوازن مناطق مختلف کشور داشته باشد.

از همین رو، ایشان بارها از مسئولان خواسته‌ بودند که مشکلات واحدهای کوچک تولیدی، کارگاه‌ها و بنگاه‌های متوسط را با جدیت بیشتری دنبال کنند؛ زیرا تعطیلی هر واحد تولیدی، صرف‌نظر از اندازه آن، به معنای از دست رفتن بخشی از ظرفیت اقتصادی کشور است./ مهر