دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه، خسارت‌هایی به زیرساخت‌های حمل‌ونقل، صنایع بزرگ، مراکز دانشگاهی و تاسیسات انرژی کشور وارد کرد؛ از پل B۱ در کنارگذر شمالی کرج تا مجتمع‌های پتروشیمی ماهشهر و عسلویه. اکنون دولت چهاردهم در حالی وارد مرحله بازسازی شده که باید میان جبران خسارت‌ها، حفظ ثبات اقتصادی و جلوگیری از فشار تورم تعادل برقرار کند؛ ماموریتی که بدون انضباط مالی، اولویت‌بندی پروژه‌ها و استفاده بهینه از منابع محدود، ممکن نیست.

جنگ تنها با خاموش شدن سلاح‌ها پایان نمی‌یابد؛ پایان واقعی آن زمانی است که خانه‌های ویران دوباره ساخته شوند، زیرساخت‌های آسیب‌دیده به مدار خدمت برگردند، کارخانه‌ها تولید را از سر بگیرند و مردم آثار جنگ را در زندگی روزمره خود کمتر احساس کنند.

اکنون دولت چهاردهم بعد از دو جنگ ۱۲ و ۴۰ روزه و همچنان سایه جنگ به طور کامل رفع نشده است، در حالی وارد مرحله بازسازی شده که همزمان باید ثبات اقتصادی، کنترل بازار، مقابله با فشارهای خارجی و مدیریت مطالبات داخلی را نیز دنبال کند؛ ماموریتی که بدون انضباط مالی، اولویت‌بندی پروژه‌ها و استفاده بهینه از منابع امکان‌پذیر نخواهد بود.

این در حالی است که جنگ اخیر خسارت‌هایی به بخش‌های مختلف کشور وارد کرد. بخشی از زیرساخت‌های حمل‌ونقل، پل‌ها، پایانه‌های مرزی، شبکه‌های لجستیکی، برخی مراکز دانشگاهی، واحدهای صنعتی، صنایع فولاد و پتروشیمی و تعدادی از پروژه‌های عمرانی در استان‌های مختلف آسیب دیدند.

از مهم‌ترین پروژه‌های آسیب‌دیده می‌توان به پل B۱ در کنارگذر شمالی کرج اشاره کرد که یکی از مهم‌ترین طرح‌های ترافیکی کشور محسوب می‌شود و قرار بود بخش قابل توجهی از بار ترافیکی محورهای شمالی را کاهش دهد. همچنین وزارت راه و شهرسازی از وارد شدن خسارت به محورهای مواصلاتی، تاسیسات لجستیکی، بنادر و برخی زیرساخت‌های حمل‌ونقل خبر داده است.

در بخش صنعت نیز برخی واحدهای فولادی و پتروشیمی هدف حملات قرار گرفتند و وزارت صنعت، معدن و تجارت از تشکیل ستادهای تخصصی برای بازسازی صنایع آسیب‌دیده خبر داده است تا روند بازگشت این واحدها به چرخه تولید با سرعت بیشتری دنبال شود.

اما خسارت جنگ تنها به ساختمان‌ها و کارخانه‌ها محدود نمی‌شود. هر روز توقف تولید، هر کیلومتر مسیر آسیب‌دیده و هر پروژه نیمه‌تمام می‌تواند بر اشتغال، سرمایه‌گذاری، تجارت و معیشت مردم اثر بگذارد. به همین دلیل بازسازی، صرفا یک پروژه عمرانی نیست بلکه بخشی از برنامه احیای اقتصاد کشور به شمار می‌رود.

بازسازی؛ از احیای زیرساخت‌ها تا بازگرداندن تولید

دولت چهاردهم در نخستین روزهای جنگ، تمرکز خود را بر حفظ آرامش بازار، تامین کالاهای اساسی، استمرار خدمات عمومی، جلوگیری از اختلال در زنجیره تامین و حفظ تولید انرژی قرار داد. استمرار فعالیت پالایشگاه‌ها، شبکه توزیع سوخت، حمل‌ونقل کالاهای اساسی و خدمات درمانی موجب شد زندگی روزمره مردم با وجود شرایط جنگی بدون کمبود و مشکل ادامه پیدا کند.

اکنون اما کشور وارد مرحله‌ای شده که در آن علاوه بر مدیریت اقتصاد، باید آثار جنگ نیز جبران شود. این مرحله، تفاوت اساسی با دوران بحران دارد زیرا دولت باید منابع محدود را میان ده‌ها پروژه بازسازی، طرح‌های عمرانی، حمایت از تولید و برنامه‌های رفاهی تقسیم کند.

مسعود پزشکیان در نشست بررسی خسارت‌های وزارت راه و شهرسازی با تاکید بر ضرورت تسریع بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده اعلام کرد که بازسازی نباید صرفا به بازگرداندن شرایط گذشته محدود شود، بلکه باید از این فرصت برای ساخت زیرساخت‌هایی با استانداردهای روز، فناوری‌های نوین و افزایش تاب‌آوری استفاده شود. وی همچنین بر فعال‌سازی مسیرهای جایگزین، تداوم خدمات حمل‌ونقل و توسعه ارتباطات ترانزیتی با کشورهای همسایه تاکید کرد./ ایرنا