کارشناس مسائل عراق، با اشاره به فشارهای آمریکا بر بغداد برای توقف پروازهای ایران به عراق گفت: روابط تهران و بغداد ریشه‌دارتر از آن است که با بخشنامه خزانه‌داری آمریکا یا ایجاد محدودیت در پروازها تضعیف شود.

اعلام توقف و لغو پروازهای شرکت‌های هواپیمایی ایران به مقصد عراق، بار دیگر نگاه‌ها را به سمت پیچیدگی‌های حاکمیتی در بغداد و میزان نفوذ تصمیمات یک‌جانبه واشنگتن بر روابط دوجانبه تهران و بغداد معطوف کرده است. این اقدام که به دنبال فشارهای مستقیم وزارت خزانه‌داری آمریکا صورت گرفت، انتقاداتی را در محافل داخلی و منطقه‌ای درباره میزان استقلال دولت جدید عراق به نخست‌وزیری علی الزیدی برانگیخت. با این حال، کارشناسان معتقدند این مسئله را نمی‌توان صرفاً به اراده یا عدم تمایل دولت مستقر در بغداد نسبت داد، بلکه باید آن را در بستر وابستگی‌های ساختاری اقتصاد عراق به آمریکا از زمان اشغال در سال ۲۰۰۳ بررسی کرد.

محمدصالح صدقیان، رئیس مرکز مطالعات عربی و کارشناس ارشد مسائل عراق، در گفت‌وگو با خبرگزاری ایرنا با تأکید بر غیرقانونی و ظالمانه بودن تحریم‌های یک‌جانبه آمریکا تصریح می‌کند که سازوکار مالی عراق، از جمله تمرکز درآمدهای نفتی در آمریکا که میراث دوران «نفت در برابر غذا» است، دست هر دولتی در بغداد را می‌بندد.

متن کامل گفت‌وگوی ایرنا را با محمدصالح صدقیان، تحلیل‌گر مسائل عراق، در ادامه مطالعه می‌کنید.
تحریم‌های پروازی یک قاعده غیرقانونی و تحمیلی از سوی خزانه‌داری آمریکاست

طی روزهای گذشته موضوع لغو پروازهای ایران به مقصد عراق و تمکین دولت این کشور از دستورات آمریکا، بار دیگر روابط تهران و بغداد را در کانون توجهات قرار داده است. در حالی که افکار عمومی انتظار مقاومت بیشتری از بغداد داشتند، دولت فعلی مقاومت چندانی در برابر واشنگتن نشان نداد. ارزیابی شما از این تحولات چیست؟

عراق از زمان حمله و اشغال سال ۲۰۰۳ تا کنون، همواره تحت تأثیر روابط تحمیلی آمریکا قرار داشته است و عراقی‌ها تا این لحظه نتوانسته‌اند خود را از ساختارهای اشغال رها سازند
پیش از هر چیز باید توجه داشت که این تحریم‌ها، مصوبه شورای امنیت سازمان ملل یا یک تصمیم برآمده از نهادهای بین‌المللی نیست. این یک تحریم ظالمانه، کاملاً یک‌جانبه و غیرقانونی است. آمریکا می‌خواهد یک قاعده و معادله جدید و تحمیلی را در روابط بین‌الملل پیاده کند که صرفاً تصمیم یک وزارتخانه (وزارت خزانه‌داری آمریکا) است و تلاش دارد آن را به تمام کشورهای دنیا تحمیل کند؛ به همین دلیل است که حتی کشوری مانند چین رسماً این تحریم‌ها را رد کرده است.

اما در مورد وضعیت عراق؛ وضعیت این کشور با کشورهایی مانند ترکیه یا مالزی تفاوت بنیادین دارد. عراق از زمان حمله و اشغال سال ۲۰۰۳ تا کنون، همواره تحت تأثیر روابط تحمیلی آمریکا قرار داشته است و عراقی‌ها تا این لحظه نتوانسته‌اند خود را از ساختارهای اشغال رها سازند.

هنوز هم سازوکاری شبیه به دوران «نفت در برابر غذا» که در زمان صدام حاکم بود، وجود دارد؛ پول‌های حاصل از فروش نفت عراق به دلار مستقیماً به حساب‌های مشخصی در آمریکا واریز می‌شود و دولت آمریکا این دارایی‌ها را به صورت ماهانه و تحت نظارت دقیق به بانک مرکزی عراق تزریق می‌کند.

صدقیان: نباید از دولت عراق چیزی فراتر از توانش مطالبه کرد
عراق هنوز از زیر بار ساختار مالی دوران اشغال رها نشده است

آیا شخص نخست‌وزیر یا ساختار دولت فعلی توان نادیده گرفتن این فشارها را دارد؟

حتی در مسائلی مانند تعیین نخست‌وزیر نیز این فشارها مشهود بوده است. آقای علی الزیدی در ابتدا نامزد اصلی ائتلاف چارچوب هماهنگی شیعیان (اطار تنسیقی) نبود؛ اما با یک پیام از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در شبکه‌های اجتماعی شرایط تغییر کرد و این نامزدی مطرح شد. حتی در دیدار رسمی اخیر آقای زیدی و ترامپ، دیدیم که نخست‌وزیر عراق تنها نشسته بود و طرف آمریکایی با پنج نفر حضور داشت و حتی مترجم جلسه از سوی خود وزارت خارجه آمریکا تعیین شده بود.