مدیرکل انتقال خون استان اصفهان با اعلام ثبت رکوردهای بی‌سابقه در کمک‌رسانی به استان‌های جنوبی، از کاهش چشمگیر استقبال جوانان و بانوان از اهدای خون ابراز نگرانی کرد و خواستار همراهی رسانه‌ها برای فرهنگ‌سازی شد.

به گزارش مژده ایزدی_خبرنگارقلم اقتصاد؛دکتر کیان دهراب پور امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره ۱۷۱ شهید والامقام از اهداکنندگان خون استان که در حوادث اخیر (جنگ ۱۲ روزه، حوادث دی‌ماه و جنگ ۴۰ روزه) به فیض شهادت نائل آمدند، عملکرد این نهاد حیاتی را تشریح کرد و از همه حاضران خواست تا برای شادی ارواح این عزیزان صلواتی بفرستند.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی سازمان انتقال خون گفت: «بشر با همه پیشرفت‌های علمی، هنوز نتوانسته جایگزین مناسبی برای خون تولید کند. از همین رو، سازمان انتقال خون نقشی حیاتی در نظام سلامت ایفا می‌کند. روزانه بیش از ۹۰۰ فرآورده خونی به ۶۵ مرکز درمانی استان اصفهان ارسال می‌شود و هیچ عمل جراحی بدون اطمینان از وجود ذخایر کافی خون انجام نمی‌پذیرد.»

عملکرد بی‌نظیر در بحران‌ها

مدیرکل انتقال خون اصفهان با ارائه آماری قابل توجه اظهار داشت: «در سال ۱۴۰۳، با وجود محدودیت‌های نیروی انسانی، رشد ۴۰ درصدی اهدای خون بانوان را شاهد بودیم. در ایام جنگ اخیر (جنگ ۳ روزه)، بانوان استان با رشد ۱۹۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، رتبه اول کشور را در این شاخص از آن خود کردند. همچنین اهدای خون بار اولی‌ها ۱۵۴ درصد و میزان کل اهدای خون در آن دوره ۵۴ درصد رشد داشت که واقعاً حماسه‌ای ماندگار آفریدند.»

وی افزود: «در سال ۱۴۰۳ علاوه بر تأمین کامل نیاز استان، ۶,۶۳۰ واحد خونی به سایر استان‌ها ارسال کردیم. در بحران حادثه بندرعباس، تنها در روز اول ۳۰۰ پلاکت ارسال شد و در جنگ ۴۰ روزه، ۳,۰۵۰ واحد (عمدتاً به تهران) ارسال گردید. اما رکوردشکنی اصلی در سال ۱۴۰۴ رقم خورد؛ به‌گونه‌ای که در چهار ماه اول سال جاری، ۶,۲۵۰ واحد خون به استان‌های جنوبی (هرمزگان، سیستان و بلوچستان و…) ارسال شد که در تاریخ انتقال خون استان اصفهان بی‌نظیر است و ما را به قطب ارسال‌کننده فرآورده‌های خونی در کشور تبدیل کرده است.»

توسعه زیرساخت‌ها و تجهیزات

دکتر دهراب پور به پیشرفت‌های فیزیکی و تجهیزاتی نیز اشاره کرد و گفت: «تا پارسال ۱۱ مرکز اهدای خون داشتیم که با افتتاح مرکز شهدای خط‌شکن ریجان در فلاورجان در ۳۱ اردیبهشت امسال، تعداد به ۱۲ مرکز رسید. از لحاظ فضای فیزیکی، استان اصفهان با ۹.۸ درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل، رتبه دوم کشور را کسب کرده است. همچنین خودروهای خون‌رسان از یک دستگاه به دو دستگاه افزایش یافت و تنها استانی هستیم که دو خودروی مجهز داریم. تجهیزات گران‌قیمتی نظیر اتوکلاو تعویض و ژنراتورهای چند مرکز با حمایت پالایشگاه (۲.۶ میلیارد تومان) و اعتبارات استانی خریداری شد.»

وی در ادامه از احداث سردخانه نجف‌آباد به عنوان مهم‌ترین پروژه زیرساختی استان یاد کرد و افزود: «تاکنون ۱۳ میلیارد تومان برای این پروژه هزینه شده و با تزریق ۶ میلیارد دیگر، تا پایان سال به بهره‌برداری می‌رسد. این سردخانه نقش کلیدی در نگهداری پلاسما خواهد داشت.»

نگرانی از کاهش مشارکت جوانان و بانوان

مدیرکل انتقال خون اصفهان با ابراز تأسف از روند کاهشی مشارکت گروه‌های مهم جامعه، گفت: «متأسفانه سهم اهداکنندگان زیر ۲۵ سال از ۲۵ درصد در سال ۱۳۸۷ به ۶ تا ۷ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده است. این در حالی است که بیشترین سن اهداکنندگان فعلی، گروه ۴۰ تا ۴۵ سال هستند و هرچه سن بالاتر می‌رود، استقبال کمتر می‌شود. از رسانه‌ها درخواست می‌کنم به این سؤال بپردازند که چرا جوانان با وجود عدم وجود هرگونه منع پزشکی، از این کار خداپسندانه فاصله گرفته‌اند؟»

وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به سهم ناچیز بانوان در اهدای خون اظهار داشت: «در کشورهای توسعه‌یافته، ۳۰ تا ۵۰ درصد اهداکنندگان را بانوان تشکیل می‌دهند، در حالی که این رقم در استان اصفهان در بهترین حالت سال ۱۴۰۳ به ۴.۷ درصد رسید که از میانگین کشوری ۵ درصد نیز پایین‌تر است. این در حالی است که بیش از ۵۰ درصد فرآورده‌های خونی به مصرف خود بانوان در بیمارستان‌ها می‌رسد. متأسفانه برخی بانوان ترس از کم‌خونی دارند، در حالی که قبل از اهدا، هموگلوبین و فشار خون به طور کامل چک می‌شود و به بانوان به مدت یک ماه قرص آهن داده می‌شود. فواصل اهدا برای بانوان هر ۴ ماه یک بار است که ایمنی کامل را تضمین می‌کند.»

وی با بیان اینکه حضور بانوان در بحران‌ها افزایش می‌یابد، خاطرنشان کرد: «در جنگ ۴۰ روزه و حوادث دی‌ماه، بانوان احساس مسئولیت بیشتری کردند، اما در شرایط عادی نیاز به فرهنگ‌سازی داریم.»

خدمات تخصصی؛ طرح سپاس و پلاسمای ضد هاری

دکتر کیانپور به دو طرح مهم دیگر نیز اشاره کرد: «طرح سپاس (پذیره‌نویسی اهداکنندگان مغز استخوان) برای بیماران مبتلا به سرطان، تالاسمی و… که نیاز به پیوند مغز استخوان دارند، از اواخر دهه ۸۰ در سازمان انتقال خون آغاز شده است. در این طرح، افراد ۱۸ تا ۴۰ سال با دادن یک نمونه خون، اچ‌ال‌ای آن‌ها در بانک اطلاعاتی کشور ثبت می‌شود و در صورت نیاز هر بیماری در هر نقطه از کشور، این افراد برای نجات جان آنان دعوت می‌شوند. سال گذشته ۵۲۱ مورد در استان اصفهان ثبت شد و امسال تاکنون ۷۳ مورد به ثبت رسیده است. نیازمند اطلاع‌رسانی گسترده در این زمینه هستیم.»

وی همچنین از تولید پلاسمای ضد هاری به عنوان خدمتی دیگر یاد کرد و گفت: «سال گذشته ۸ لیتر از این پلاسما از اهداکنندگان استان تأمین شد که امسال با ورود بیشتر، این رقم به ۱۷ لیتر افزایش یافته است. افرادی با وزن بالای ۵۰ کیلوگرم و سن زیر ۵۰ سال می‌توانند با مراجعه و دریافت مشاوره، در این کار خداپسندانه مشارکت کنند تا به هموطنان دچار گزیدگی حیوانات کمک شود.»

قدردانی و درخواست از رسانه‌ها

مدیرکل انتقال خون اصفهان در پایان بر نقش بی‌بدیل رسانه‌ها در حوزه سلامت تأکید کرد و گفت: «سازمان بهداشت جهانی، سلامتی را رفاه کامل جسمی، روحی و اجتماعی تعریف می‌کند و این مهم جز با مشارکت همه بخش‌های دولتی و غیردولتی محقق نمی‌شود. تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد تصدی‌گری هزینه‌های سلامت بر عهده وزارت بهداشت است و ۷۵ تا ۸۰ درصد آن به مشارکت مردم، خیرین و رسانه‌ها بستگی دارد. از شما می‌خواهیم که موضوع اهدای خون را به یک گفتمان اجتماعی تبدیل کنید تا استان اصفهان همچنان در این عرصه افتخارآفرین باشد.»