همزمان در فضای مه‌آلود جنگ و صلح موجود هر چند روز یک‌بار نام کشور یا شخصیت تازه‌ای از سوی آمریکا یا دیگر کشورها به فهرست میانجی‌های احتمالی میان تهران و واشنگتن اضافه می‌شود. این تنوع و تکثر در حالی است که عامل تعیین‌کننده یا سامان‌بخش تحولات جاری، تعداد یا هویت واسطه‌ها نیست، بلکه تغییر محسوس […]

همزمان در فضای مه‌آلود جنگ و صلح موجود هر چند روز یک‌بار نام کشور یا شخصیت تازه‌ای از سوی آمریکا یا دیگر کشورها به فهرست میانجی‌های احتمالی میان تهران و واشنگتن اضافه می‌شود. این تنوع و تکثر در حالی است که عامل تعیین‌کننده یا سامان‌بخش تحولات جاری، تعداد یا هویت واسطه‌ها نیست، بلکه تغییر محسوس رویکرد آمریکا در قبال واقعیتی به‌نام ایران است.

هر دیدار دوجانبه یا گفت‌وگوی تلفنی که یک طرف آن ایران یا آمریکا باشد؛ خبر مهمی محسوب می‌شود که یکی از محورهای تحلیل آن خبر، امکان‌سنجی میانجیگری، مقامی است که با مقامات تهران و واشنگتن دیدار یا گفت‌وگو کرده است. ایستایی موجود در روند تحولات سبب شده است که هر رویدادی در روابط بین‌الملل بتواند حتی به صورت بالقوه به عاملی برای خروج از این شرایط تفسیر شود و یکی از این تفسیرها هم میانجی‌تراشی است. بررسی رویدادهای هفته‌های اخیر نشان می‌دهد دامنه کشورهایی که خود را در جایگاه واسطه احتمالی میان ایران و آمریکا معرفی می‌کنند، در حال گسترش است.

دیدار «مارکو روبیو» وزیر خارجه آمریکا با همتای اتریشی خود، تلاش تازه دولت آمریکا برای گشودن کانال‌های تازه گفت‌وگو با ایران تحلیل شد؛ یعنی مسیری تازه در کنار پاکستان و قطر. خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز، یونان را نیز به جمع کشورهایی افزود که واشنگتن در تقلا است که از ظرفیت دیپلماتیک آن‌ها برای واسطه‌گری با ایران بهره ببرد. این گمانه‌ها را گفت‌وگوی تلفنی وزیران امور خارجه اتریش و یونان با «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران، تقویت هم کرد.

ادعای بعدی کمی عجیب‌تر در فضای رسانه‌ای مطرح شد و ورود «دونالد ترامپ» هم بر عجیب بودن آن افزود. آکسیوس مدعی وجود یک کانال محرمانه میان دولت آمریکا و فرماندهی سپاه پاسداران ایران شد. ادعایی که ۲۴ ساعت بعد رئیس‌جمهور آمریکا هم به نوعی آن را تایید کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نشست خبری روز دوشنبه (۲۶ مرداد) به این میزان میانجی‌سازی در روابط ایران و آمریکا واکنش نشان داد. «اسماعیل بقائی» در پاسخ به پرسشی درباره امکان واسطه‌گری برخی کشورهای اروپایی در پرونده جاری تهران و واشنگتن، مساعی جمیله همه کشورها را در این زمینه طبیعی دانست اما تاکید هم کرد که در حال حاضر میانجی پاکستان است و قطر هم همراهی‌های در این زمینه دارد.

تغییر مسیر یا تکثیر واسطه‌ها؛ چرا بن‌بست ایران و آمریکا همچنان پابرجاست؟