نتایج یک مطالعه جامع و استراتژیک که با همکاری دانشگاه‌های برتر کشور و سازمان جهانی بهداشت انجام شده، نشان می‌دهد که واکسن ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) به عنوان حیاتی‌ترین اولویت برای ورود به برنامه ملی ایمن‌سازی ایران شناخته شده است. این پژوهش نه تنها یک توصیه پزشکی، بلکه یک نقشه راه عملیاتی برای مدیریت منابع سلامت تا سال ۲۰۳۰ ترسیم می‌کند.
اولویت‌بندی مبتنی بر واقعیت‌های اقتصادی
در این مطالعه، هفت واکسن پیشنهادی سازمان جهانی بهداشت با دقت بالا مورد ارزیابی قرار گرفتند. برخلاف مدل‌های صرفاً پزشکی، این پژوهش از ۱۷ معیار کلیدی برای سنجش استفاده کرده که بخش بزرگی از آن‌ها به جنبه‌های اقتصادی و اجرایی مربوط می‌شود؛ مواردی نظیر قابلیت تأمین پایدار در شرایط تحریم، سازگاری با بودجه‌های سلامت، قیمت واکسن و امکان اجرا در زیرساخت‌های فعلی کشور.
تحلیل جایگاه واکسن HPV
واکسن HPV به دلیل توانایی بالا در پیشگیری از سرطان‌های دهانه رحم و سایر سرطان‌های مرتبط، در هر دو شاخص «اهمیت سلامت عمومی» و «امکان اجرای عملیاتی» بالاترین امتیاز را کسب کرد. بر اساس این مدل‌سازی، انتظار می‌رود پس از تثبیت واکسن‌های فعلی، واکسن HPV در سال ۲۰۲۶ وارد برنامه ملی شود. در رتبه‌های بعدی، واکسن‌های پنوموکوک و آنفلوانزای فصلی برای گروه‌های پرخطر قرار دارند که ورود آن‌ها به چرخه ایمن‌سازی در سال‌های آتی پیش‌بینی شده است.
چالش‌های ساختاری در مسیر اجرا
اگرچه این نقشه راه مسیر شفافی را پیش روی سیاست‌گذاران سلامت قرار داده، اما پژوهشگران نسبت به دو چالش بنیادین هشدار داده‌اند: نخست، کمبود داده‌های آماری بومی برای ارزیابی دقیق بار بیماری‌ها در ایران، و دوم، عدم قطعیت در تأمین منابع مالی پایدار برای خرید و توزیع این حجم از واکسن‌های جدید در سال‌های آینده.